Từ ngày 1/1/2026, nhiều quy định mới liên quan đến thuế và trách nhiệm pháp lý của hộ kinh doanh chính thức có hiệu lực.
Những thay đổi này tác động trực tiếp đến việc có phải nộp thuế hay không, nộp bao nhiêu, tính như thế nào và trách nhiệm pháp lý ra sao.
Dưới đây là 5 thắc mắc phổ biến nhất về thuế hộ kinh doanh năm 2026, được tổng hợp và diễn giải lại theo cách dễ hiểu hơn.
1. Ngưỡng không chịu thuế TNCN, GTGT của hộ kinh doanh năm 2026 là bao nhiêu?
Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, từ ngày 1/1/2026:
Hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống sẽ không phải nộp thuế TNCN và thuế GTGT.
Trước đây, ngưỡng doanh thu không chịu thuế chỉ là 100 triệu đồng/năm.
Việc nâng ngưỡng lên 500 triệu đồng giúp giảm áp lực thuế cho các hộ kinh doanh nhỏ, quy mô thấp.
- Có thể hiểu đơn giản:
Nếu tổng doanh thu cả năm không vượt 500 triệu đồng, hộ kinh doanh chưa phải lo nghĩa vụ thuế TNCN và GTGT.
2. Cách tính thuế hộ kinh doanh khi doanh thu trên 500 triệu đồng nhưng chưa quá 3 tỷ đồng/năm
Khi doanh thu vượt 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh bắt đầu phát sinh nghĩa vụ thuế.
Đối với thuế TNCN
- Cách tính mới từ năm 2026:
Thuế TNCN phải nộp = (Doanh thu – 500 triệu đồng) × Thuế suất
Trong khi trước đây, thuế TNCN được tính trực tiếp trên toàn bộ doanh thu, không trừ ngưỡng.
- Điều này đồng nghĩa:
Chỉ phần doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu đồng mới bị tính thuế, giúp giảm đáng kể số thuế phải nộp so với trước.
- Đối với thuế GTGT
Hộ kinh doanh có thể áp dụng một trong hai phương pháp:
• Phương pháp khấu trừ (nếu đủ điều kiện và tự nguyện đăng ký):
Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ
• Phương pháp trực tiếp:
Thuế GTGT phải nộp = (Doanh thu – 500 triệu đồng) × Thuế suất
Trước năm 2026, thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp được tính trên toàn bộ doanh thu, không trừ ngưỡng.
3. Hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm thì tính thuế như thế nào?
Theo Quyết định 3389/QĐ-BTC ngày 6/10/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính, hộ kinh doanh có doanh thu vượt 3 tỷ đồng/năm sẽ áp dụng cách tính thuế chặt chẽ hơn.
- Thuế TNCN
Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × 17%
- Trong đó:
Thu nhập tính thuế = Doanh thu – Chi phí hợp lý
Tức là không còn tính thuế theo doanh thu đơn thuần, mà tính trên lợi nhuận thực tế.
- Thuế GTGT
Hộ kinh doanh bắt buộc áp dụng phương pháp khấu trừ:
Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ
Điều này đòi hỏi việc ghi nhận doanh thu, chi phí, hóa đơn đầu vào – đầu ra phải rõ ràng và đầy đủ hơn.
4. Hộ kinh doanh vi phạm có bị phạt nhẹ hơn doanh nghiệp không?
Theo Nghị định 122/2021/NĐ-CP và Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung):
Mức phạt tiền đối với cá nhân vi phạm bằng 1/2 mức phạt của tổ chức vi phạm.
Trong đó:
• Hộ kinh doanh được xem là cá nhân vi phạm
• Doanh nghiệp được xem là tổ chức vi phạm
Vì vậy, trong cùng một hành vi vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn:
• Hộ kinh doanh bị phạt thấp hơn doanh nghiệp
• Nhưng vẫn bị xử phạt đầy đủ theo quy định, không phải “nhẹ tay” hay bỏ qua
5. Hộ kinh doanh có phải chịu trách nhiệm vô hạn đối với khoản nợ không?
Theo khoản 1 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP:
Hộ kinh doanh chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh.
Điều này có nghĩa:
• Nếu phát sinh nợ, nghĩa vụ tài chính, xử phạt…
• Hộ kinh doanh phải dùng toàn bộ tài sản cá nhân để thực hiện nghĩa vụ đó
Trường hợp hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình cùng đăng ký, các thành viên phải:
• Ủy quyền bằng văn bản cho một người đại diện
• Văn bản ủy quyền phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định
6. Giải pháp giúp hộ kinh doanh chủ động hơn khi áp dụng thuế mới từ 2026
Trước những thay đổi về cách tính thuế và yêu cầu quản lý doanh thu, nhiều hộ kinh doanh nhận thấy rằng:
Ghi chép thủ công, nhớ doanh thu “bằng đầu” không còn phù hợp.
Việc ghi nhận doanh thu rõ ràng, chính xác ngay từ đầu được xem là cách an toàn để:
• Kê khai thuế thuận lợi hơn
• Tránh rủi ro sai sót, vi phạm không đáng có
Trong đó, SOFIPOS là phần mềm được thiết kế riêng cho hộ kinh doanh và cửa hàng nhỏ, hỗ trợ:
• Ghi nhận doanh thu tự động theo từng đơn bán
• Quản lý hàng hóa rõ ràng, hạn chế nhầm lẫn
• Theo dõi số liệu bán hàng để phục vụ kê khai thuế dễ dàng hơn
Trong bối cảnh các quy định ngày càng chặt chẽ, việc chủ động quản lý doanh thu bằng công cụ phù hợp giúp hộ kinh doanh giảm áp lực và thích ứng tốt hơn với chính sách thuế mới từ năm 2026.
